Lyme disease ဆိုတဲ့ရောဂါက Borrelia လို့ခေါ်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားကနေ ဖြစ်ပေါ်လာစေတဲ့ ရောဂါပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရောဂါက အဓိက  မွှား (black legged tick) ကနေ ကူးဆက်တတ်တဲ့ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်လို့ သင့်ကိုသာ ဒီရောဂါ ကူးဆက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ပထမဦးဆုံး 

• ဖျားခြင်း၊
• ညောင်းညာခြင်း၊
• ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• Bullseye rash လို့ခေါ်တဲ့ အနီရောင်အကွက်‌ကို ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ မြင်ရခြင်းတွေ အဓိကဖြစ်စေပါတယ်။ 

သင်က ဒီရောဂါ ကူးစက်ခံရပြီး အချိန်မီ မကုသထားရင် ဒီရောဂါက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ တစ်သက်လုံး ရှိနေနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအား ကျဆင်းတဲ့အချိန်မျိုးမှာ ပြန်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ အကယ်လို့ ပြန်ပေါ်လာပြီဆိုရင်လည်း ရောဂါလက္ခဏာတွေအနေနဲ့ -

• ရက်အတော်ကြာ အပြင်းဖျားခြင်း
• အရွတ်အဆစ်များ ဆိုးရွားစွာ နာကျင်ခြင်း
• ကြွက်သားများ တင်းမာနေခြင်း
• အပြင်းအထန် ခေါင်းကိုက်ခြင်း

စတာတွေကို ခံစားရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုပြန်ပေါ်လာတာက chronic lyme disease (သို့) chronic illness တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်စရာဖြစ်သွားပါပြီ။ ဒီအဆင့်ကို ရောက်ပြီဆိုရင် Lyme ရောဂါကို ကုဖို့ ဆိုတာမဖြစ်နိုင်သလောက်နီးနီးကို သေချာသွားပါပြီ။ 

ကဲဒါဆို Lyme ရောဂါကို ပထမဆုံး အဆင့်မှာ ဘယ်လိုပျောက်အောင် ကုသမလဲ ?

ဒီရောဂါက ပထမဆုံးအဆင့်မှာဆို ကုဖို့ကတော့ လွယ်ကူပါတယ်။ ဆရာဝန်အများစုက doxycycline (100mg) လို့ခေါ်တဲ့ ပိုးသက်ဆေးတစ်မျိုးကို လူနာတွေကို ပေးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီဆေးကို တစ်နေ့ (၂) လုံးနဲ့ (၆) ပတ်ကနေ (၈) ပတ်လောက်ထိ သောက်ရင်တော့သင်ဟာ  Lyme ရောဂါကို ထိထိမိမိ ကုသနိုင်မှာ သေချာပါတယ်။ 

ဒီရောဂါမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဖို့အတွက်ရော ဘာတွေလုပ်မလဲ ?

• တိရစ္ဆာန်ရှိသူအများစုက နေ့တိုင်း ကိုယ့် ခွေး/ကြောင် ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်က မွှားတွေကို စစ်ဆေးပေးဖို့ လိုပါမယ်။ 
• နောက်တစ်ချက်အနေနဲ့ ပိုးသတ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ permethrin ကို အဝတ်အစားတွေမှာ သုံးပေးတာကလည်း မွှားရန်ကနေ ကာကွယ်ရာ ရောက်ပါတယ်။
• ‌နောက်ဆုံးအချက်အနေနဲ့ အဝတ်အစား လုံလုံခြုံခြုံဝတ်စားနေထိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ 

မှတ်ချက် ။       ။ မွှားအများစုကို မြက်/သစ်ပင်ထူထပ်တဲ့ နေရာတွေမှာတွေ့နိုင်ပါတယ်။